Achterbankgesprekken Endstra auteursrechtelijk beschermd?

De Hoge Raad heeft op 30 mei jl. uitspraak gedaan in de zaak tussen de zonen van de op 17 mei 2004 vermoorde Willem Endstra en (de uitgever van) de journalisten Bart Middelburg en Paul Vugts. De kern van het geschil is of de zogenaamde achterbankgesprekken auteursrechtelijke bescherming genieten.

Voor zijn dood heeft Willem Endstra in het geheim op de achterbank van een rondrijdende auto vijftien gesprekken gevoerd met politieambtenaren van de Criminele Inlichtingen Eenheid van de Amsterdamse politie. Deze achterbankgesprekken, die door de Nationale Recherche zijn uitgewerkt in een proces-verbaal, zijn door Bart Middelburg en Paul Vugts weergegeven in een boek getiteld 'De Endstra Tapes'. De bewerking die door de journalisten is opgesteld van het proces verbaal betreft voornamelijk het verwijderen van de eeh's, puntjes en bepaalde persoonlijke gegevens.

Direct na uitgave van 'De Endstra Tapes' hebben de erven Endstra de uitgever en de journalisten in een kort geding betrokken en onder andere gevorderd alle uitgegeven boeken uit de handel te halen en te vernietigen. Zowel in eerste aanleg als in hoger beroep werd echter beslist dat de achterbankgesprekken niet auteursrechtelijk zouden zijn beschermd, omdat Willem Endstra voor de vorm van het gesprek geen creatieve keuzes zou hebben gemaakt en dat hij niet bewust een geestelijke creatie wilde scheppen.

Het is vaste rechtspraak dat een werk met een eigen oorspronkelijk karakter en persoonlijk stempel van de maker auteursrechtelijk is beschermd. De Hoge Raad oordeelt dat het hof Amsterdam niet de extra eisen had mogen stellen dat de maker bewust een werk heeft willen scheppen, bewust creatieve keuzes heeft gemaakt en bewust voor de vorm heeft gekozen die het werk heeft gekregen. De Hoge Raad vernietigt dan ook de uitspraak van het hof Amsterdam en verwijst de zaak door naar het hof in Den Haag.

Het hof in Den Haag zal nu moeten beslissen of de achterbankgesprekken een eigen oorspronkelijk karakter hebben en het persoonlijk stempel van de maker dragen. Tot die tijd ligt het boek, dat inmiddels een bestseller schijnt te zijn, gewoon in de winkel.

Voor meer informatie over dit onderwerp kunt u contact opnemen met mr. Ricardo Dijkstra, Praktijkgroep Intellectuele Eigendom.

Terug naar de nieuwsbrief »